Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

بسم الله الرحمن الرحيم    هست كليد در گنج حكيم

 

ادبيات فارسى

Persian Literature



 


 سنائى غزنوى

ابوالمجد مجدود ابن آدم ملقب و متخلص به سنايي در يكي از سالهاي آعاز نيمه دوم قرن 5 و احتمالاً 473 هجري در غزنين به دنيا آمد. از خانداني گرامي و از نژاد بزرگان بود. او بعد از مهارت در شاعري و استادي در اين فن به عادت زمان روي به دربار سلاطين نهاد و به دستگاه غزنويان راه جست و با رجال آن حكومت آشنايي حاصل كرد. قديميترين سلطاني كه مدح وي در ديوان سنايي ديده مي شود مسعود بن ابراهيم است (508-492) و بعد از او يمين الدوله بهرامشاه بن مسعود (552-511) را در ديوان وي و در حديقه مشاهده مي كنيم.

تغيير حال سنايي نتيجه تأثري است كه وي از شغل خويش داشته و ناكامي است كه با همه فضل و دانش و طبع لطيف خود تحمل مي كرده، و اين معني در اشعار روزگاران نخستين وي گاه ديده مي شود و بلوغ علم او را به جايي كشيد كه او را به عالم حقيقت رهبري كرد و از تحمل گرانجانيهاي اهل جاه و مقام بر حذر داشت.

چنين بر مي آيد كه سنايي با زن و فرزند و خانواده خود در خراسان به سر برده و پدر و مادر او هنگام عظيمت وي به مكه در قيد حيات بوده اند. بنابراين سنايي در اوايل سفر حج به پيري نرسيده بود و هم در اين اوقات، افكارعرفاني و بريدن از جهان در او قوت گرفته و مست شراب باقي و از بود خود فاني شده بود.

يادگارهاي پر ارزش اين سفر دراز قصايد و اشعاري است كه در خراسان سروده ، و كارنامه بلخ كه در شهر بلخ ساخته است. امر مهمتري كه در زندگي سنايي اثر فراواني كرده و براي او در همين سفر حاصل شده تغيير حال و مجذوبيت اوست كه مخصوصاً بر اثر معاشرت با دسته‌اي از عارفان در بلخ و سرخس و مرو حاصل گرديده و آثاري اين معاشرتها و ارتباطها در اشعار و نامه هاي باز مانده او مشهود است.

سنايي بعد از بازگشت به غزنين از جهان و جهانيان گوشه گرفت و به نظم اشعار خود ادامه داد و به اتمام كتاب الحقيق? همت گماشت تا به سال 535 درگذشت و در غزنين به خاك سپرده شد و مزارش زيارتگاه خاص و عام است. سنايي در آغاز كار از سبك عنصري و فرخي پيروي مي كرده و كه مخصوصاً به شيوه فرخي بسيار مايل بوده ودر بيشتر قصايدش اين روش پيداست.

آثاري از سنايي به جا مانده و به او نسبت داده شده به شرح زير است :

1- كليات ديوان اشعاراو كه شامل مدايح و زهديات و قلندريات و تركيب بند و ترجيع بند وغزليات و قطعات و رباعيات است و ابيات آن بالغ بر 13780 بيت مي‌باشد.

2- كتاب حديقه الحقيقه كه به نامهاي الهي نامه و فخري نامه نيز خوانده شده است اين كتاب ازشاهكارهاي مهم ادبي زبان پارسي است كه در نوع خود بي نظير ميباشد كه داراي 10 هزار بيت مي‌باشد.

3- كتاب طريق التحقيق : اين مثنوي كه در بيان معارف و حقايق است بر وزن مثنوي حديقه و عدد ابيات آن در حدود 896 بيت مي‌باشد.

4- مثنوي سير العباد الي المعاد: اين مثنوي را سنايي بنام سيف الحق محمد بن منصور سرخي ساخته است اين مثنوي بيش از 770 بيت دارد.

5- مثنوي كارنامه بلخ يا مطايبه نامه: اين مثنوي را سنايي هنگامي كه در بلخ ساكن بوده به نظم درآورده و ابيات آن 497 بيت است بر وزن حديقه مي‌باشد.

6- عقلنامه : كه عدد ابيات اين مثنوي 195 بيت و اين كوچكترين مثنوي سنايي است.

7- مثنوي عشق نامه : اين مثنوي در كيفيت ارتباط بين عشق و روح و وحدت و قدم و حدوث وثمره و بذر آن مي‌باشد و داراي 576 بيت ميباشد.

8- سنايي آباد: اين مثنوي در صفات باري نعمت رسول و مراتب عقل و وصف ارباب قناعت است و شامل 596 بيت مي‌باشد.


 


Webmaster: mihan3@yahoo.com

[بزرگان ادب فارسى]  [آثار بزرگان ادب]  [كتابخانه]   [حكايات شيرين]   [صنايع ادبى]   [دستور زبان فارسى]    [تاريخ زبان فارسى] 

  [Up ]   [ Home ]


Send mail to mihan3@yahoo.com with questions or comments about this web site